Zinnen van minder dan 12 woorden
Eenvoudig en leesbaar schrijven
De doelgroep heeft het taalniveau van een tienjarige. Dat kreeg ik laatst te horen van een opdrachtgever. Of ik daar rekening mee wilde houden bij het maken van informatiemateriaal. Tuurlijk, ik wil best eenvoudig schrijven. Maar hoe eenvoudig is eenvoudig eigenlijk precies?
1,5 miljoen moeilijke lezers
Een antwoord op die vraag vond ik bij de stichting Makkelijk Lezen. Daar leerde ik ook dat 1,5 miljoen volwassen Nederlanders moeite heeft met lezen. En bijna 20 procent van de Nederlanders heeft moeite met het begrijpen van alledaagse teksten. Voor hen zijn kranten, folders en veel websites veel te moeilijk. Ik schrok van die cijfers. Dat voor zoveel mensen informatie niet toegankelijk is! En ik schaamde me. Want dat betekent dat ik teksten heb geschreven die 20 procent van de ontvangers niet begrepen. Bewonersbrieven, folders, advertenties, artikelen, websites, enzovoort. Allemaal toch niet helemaal duidelijk voor de mensen voor wie ze geschreven waren.
Tips voor eenvoudig lezen
Maar dat gaat veranderen. Vanaf nu schrijf ik echt eenvoudig en leesbaar. Makkelijk Lezen geeft bruikbare tips. Daar zijn eenvoudig te gebruiken tips bij als:
- de tekst moet een logische volgorde hebben;
- opsommingen geven structuur in een tekst;
- tussenkopjes maken de tekst overzichtelijk;
- gebruik een duidelijke letter .
Maar ook iets moeilijker op te volgen aanbevelingen. Zo mag een zin niet meer dan 12 woorden bevatten. Je kunt beter geen figuurlijke taal gebruiken. En moeten overgangen duidelijk worden aangegeven. Trouwens, zo’n passieve zin is lastig te begrijpen. Schrijftaal mag je absoluut niet gebruiken in de tekst. Ook lastige woorden kun je beter niet opschrijven. Van woorden van meer dan 4 lettergrepen mag je er maar 4 per 100 gebruiken. Samengestelde zinnen kunnen niet. Daar moeten twee zinnen van gemaakt worden.
Eenvoudig lezen = moeilijk schrijven
Eenvoudig en leesbaar lezen betekent voor de schrijver elk woord en elke zin nog meer afwegen. Kan dit simpeler? Is dit een moeilijk woord? Voelt de lezer zich nog wel serieus genomen als ik dit uitleg? Ik heb bovenstaande tips geprobeerd te volgen in deze tekst. Het is nog niet helemaal gelukt. Ik zie een zin van 15 woorden. En ik denk dat “informatiemateriaal” een moeilijk woord is. Maar ik vind het belangrijk dat mensen de informatie begrijpen die ze krijgen. Dus ik blijf oefenen en afwegen. Zodat ik ooit alles in zinnen van minder dan 12 woorden kan zeggen.
Boukje Klinker
Meer weten over eenvoudig schrijven
Richtlijnen Keurmerk Makkelijk Lezen
Stichting Makkelijk Lezen
Stichting Lezen en Schrijven